علت علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی؛ جستجوی امنیت یا راه فرار؟
نوجوانی دورهای است که هویت شکل میگیرد و اولین وابستگیهای عاطفی تجربه میشوند. با این حال گاهی این روند طبیعی تبدیل به چرخهای از ارتباطهای سطحی و کوتاهمدت میشود. بسیاری از والدین نگراناند و درباره ریشههای این رفتارهای هیجانی سؤال دارند. بررسی عوامل علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی نشان میدهد که مسئله صرفاً کنجکاوی دوران بلوغ نیست.
در این مطلب از وبسایت مرکز مشاوره هارمونی ذهن ، ابتدا به نقش بلوغ عاطفی و کمبودهای خانوادگی میپردازیم، سپس اثر رفتارهای سرد والدین و الگوهای دلبستگی ناایمن را بررسی میکنیم و در نهایت خودشیفتگی مادر را بهعنوان یکی از ریشههای عمیق اغلب علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی مطرح خواهیم کرد.
چرا نوجوانان چند رابطه برقرار میکنند؟ نگاهی به عوامل مختلف
نوجوانی زمانی است برای کسب استقلال و بازتعریف جایگاه فرد در جهان. در این مرحله نیاز شدیدی به دیده شدن و پذیرفته شدن وجود دارد. وقتی این نیازها در محیطهای نزدیک پاسخ نمیگیرند، نوجوانان به منابع بیرونی متوسل میشوند. در بسیاری موارد، علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی نوعی مکانیزم دفاعی برای فرار از تنهایی است؛ نوجوان میکوشد خلأهای روانی خود را بهطور موقتی پر کند.
در جلسات مشاوره بارها با نوجوانانی روبهرو شدهایم که میگویند تنها وقتی وارد رابطهای جدید میشوند، احساس زندهبودن دارند. این گفته نشان میدهد که مسئله اصلی عاشقشدن نیست، بلکه جستجوی احساس امنیت و تأیید بیرونی است.
بلوغ عاطفی؛ دلیل وابستگی نوجوان به بازخورد دیگران
نوجوانان در تلاش برای پاسخ به سؤال «من کیستم؟» هستند. در صورت فقدان احساس ارزش درونی، آنها وابسته به نظر و بازخورد دیگران میشوند. هر رابطه تازه برایشان مانند آینهای است که تصویری دوستداشتنی از خود در آن میجویند. این تأییدهای موقت ظاهری از اعتمادبهنفس ایجاد میکنند.
تجربه نشان میدهد اغلب علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی از پیامد های آسیب دیدگی آنهاست ؛ آنها میخواهند مطمئن شوند همیشه کسی هست که از آنها حمایت کند. بنابراین دعلاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی راهی برای اجتناب از احساس طرد شدن است. از سوی دیگر، ترس از صمیمیت عمیق بهخاطر احتمال آسیبدیدن باعث میشود روابط سطحی باقی بمانند.
کمبودهای خانوادگی؛ وقتی خانه دیگر پناهگاه امن نیست
خانه باید امنترین فضای رشد باشد، اما اگر خانواده پر از انتقاد، بیتوجهی یا سردی عاطفی باشد، نوجوان احساس بیگانگی میکند. برای جبران این تنهایی به برقراری ارتباطهای متعدد روی میآورد. شبکههای اجتماعی و گفتگوهای طولانی با افراد مختلف گاهی فرصتی برای فرار از سردی محیط خانواده فراهم میآورند.
یک نمونه واقعی از نوجوانی وجود داشت که در خانه هرگز شنیده نمیشد و بههمینخاطر با چند نفر بهطور همزمان رابطه عاطفی داشت. او میگفت: «وقتی در خانه کسی حرفم را نمیفهمد، باید بیرون دنبال گوش شنوا بگردم.» این مثال نشان میدهد چگونه کمبودهای خانوادگی فرد را به سمت رفتارهای جبرانی هدایت میکند.
جستجوی هویت در فضای مجازی؛ نقش رسانهها در تشدید تنوعطلبی
روشهای ارتباطی در شبکههای اجتماعی تغییر کرده است. نوجوانان بهطور مداوم در معرض تصاویری از روابط ایدهآل و متعدد قرار دارند که این تصور را بهوجود میآورد که علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی همزمان نشانه «ارزش» یا «جذابیت» است. بنابراین فضای مجازی گرایش به تنوع در روابط را تقویت میکند؛ نوجوان در این محیط دنبال لایکها و تأییدهایی میگردد که در زندگی واقعی دریافت نمیکند.
فشار همسالان؛ هراس از عقبماندن در میان گروه
یکی از انگیزههای اصلی، خواستن پذیرفتهشدن توسط همسالان است. در بسیاری از جمعهای نوجوانی، داشتن چند رابطه با جنس مقابل بهعنوان نوعی نشان اجتماعی پذیرفته میشود. نوجوان برای اینکه توی جمع عقب نماند یا سوژه خنده و تمسخر نشود، وارد رابطههایی میشود که از نظر عاطفی هنوز برای آنها آمادگی کافی ندارد. او میکوشد نشان دهد بالغ شده و توان جذب دیگران را دارد.
پناهگاه هیجان؛ اجتناب از رویارویی با اندوه و اضطراب درونی
گاهی ورود به چند رابطه صرفاً راهی برای تخلیه هیجانی است. نوجوانی که با اضطراب یا افسردگی خاموش دست به گریبان است، از تجربههای جدید عاطفی برای کسب موقتی «دوپامین» استفاده میکند. هر پیوند تازه لحظاتی از سرخوشی زودگذر فراهم میکند و به طور موقت دردهای درونی را آرام میسازد. این الگو شباهت زیادی به نوعی وابستگی رفتاری دارد؛ با کاهش هیجان اولیه، فرد بهدنبال تجربه بعدی میگردد.
تأثیر مادر خودشیفته؛ منشأ گرایش به تنوع روابط عاطفی
وجود مادری با ویژگیهای خودشیفتگی در شکلگیری این رفتار بسیار تأثیرگذار است. مادر خودشیفته فرزند را ابزار تأیید خویش میبیند و نیازهای عاطفی نوجوان را در درجه دوم قرار میدهد. توجه او تنها زمانی معطوف فرزند میشود که رفتار کودک دقیقاً مطابق انتظارات و معیارهای او باشد.
در چنین فضایی نوجوان پیام میگیرد که عشق مشروط است و هرگز بهخاطر ذاتاً خود دوست داشته نشده است. این خلأ او را به جستجوی تأیید و علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی وادار میکند تا آن محبتی را که در خانه نیافته، جبران کند. از آنجا که این جستجو سالم نیست، معمولاً به چرخهای از روابط ناتمام و ناکام میانجامد. همچنین میتوانید مقاله تاثیر مادر خودشیفته را بخوانید .
جستجوی افراطی تایید؛ بهای جذب توجه مادر
در فضای یک مادر خودشیفته، نوجوان مجبور است خواستههای او را برآورده سازد و این فشار پیوسته به اضطراب مزمن تبدیل میشود. ترس دائمی از طرد شدن باعث میشود هرگاه مطابق میل مادر رفتار نکند، احتمال طرد شدن را جدی بگیرد؛ همین نگرانی او را به سمت شکلدادن روابط متعدد برای یافتن «جانشین» سوق میدهد.
چون در خانواده آموخته برای دریافت عشق باید معامله کند، این روش را بیرون از خانه نیز تکرار میکند؛ ممکن است به وابستگی بیش از حد روی آورد تا تنها نماند. او در پی احساس ایمنی است اما بهخاطر فقدان الگوی سالم، انتخابهای غلطی انجام میدهد و تأثیر مخرب خودشیفتگی مادر در مسیر عاطفیاش آشکار میشود.
راه بهبودی؛ نقش مرکز مشاوره روانشناسی هارمونی ذهن در بازسازی نوجوان
اگر خود را گرفتار علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی میبینید، بدانید این نقطه پایان نیست. رها شدن از الگوهایی که از خودشیفتگی والد ناشی میشوند، بهتنهایی دشوار است. تیم متخصصان مرکز مشاوره هارمونی ذهن همراه شما هستند تا این گرههای قدیمی را باز کنند. در جلسات ما بهجای قضاوت، سرچشمههای رفتارهایتان را میکاویم.
هدف ما بازگرداندن شما به آشتی با «خود واقعی» است. با بازسازی هویت و تقویت عزتنفس، نیاز به تاییدهای ناپایدار کاهش مییابد. آموزش تعیین مرزهای سالم و شناخت الگوهای دلبستگی از ابزارهایی است که در اختیار شما قرار میدهیم. شما شایسته عشقی هستید که در آن احساس امنیت داشته باشید، نه اینکه همواره از ترس طرد شدن فرار کنید. آغاز مسیر تغییر تنها با یک تصمیم ساده برای طلب کمک شروع میشود. راه های ارتباطی:
- آدرس : رشت، بلوار گلسار، انتهای خیابان هشتاد، خیابان بخت پسند، ساختمان کارون ۲، طبقه ششم، واحد ۱۱
مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی عمومی هارمونی ذهن - شماره های تماس :
۰۱۳۳۲۱۲۲۵۲۸
۰۹۹۹۱۷۳۲۵۷۴
۰۹۳۸۹۸۹۴۷۷۰
عبور از تاریکی به سوی روشنایی
دلیل علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی با جنس مخالف، فراتر از یک شور یا لجبازی گذراست. این رفتار اغلب نوعی فریاد برای دیده شدن است وقتی که فرد احساس میکند کنار گذاشته شده است. همانطور که پیشتر اشاره شد، خودشیفتگی مادر میتواند در ایجاد چنین ناپایداریای سهم داشته باشد. هنگامی که نوجوان در خانه از امنیت عاطفی محروم است، به دنبال آرامش و تأیید در آغوش بیگانگان میگردد. اما راهحل بیرونی نیست؛ درمان واقعی در بازسازی درونی و یافتن هویتی مستقل نهفته است. با افزایش آگاهی و دریافت کمک حرفهای میتوان این چرخه مضر را شکست و به حالتی از آرامش نسبی دست یافت. تجربه
پرسشهای متداول
آیا همه انواع روابط متعدد در نوجوانی نشاندهنده اختلالاند؟
خیر؛ گاهی کنجکاوی و تجربهجویی طبیعی دوران بلوغ این گونه رفتارها را توجیه میکند. با این حال اگر فرد بهطور مکرر و برای فرار از احساس تنهایی وارد روابط شود و علاقه به رابطه های متعدد در نوجوانی داشته باشد، نیاز به بررسی روانشناختی دارد.
نقش پدر در کاهش تأثیر رفتار مادر خودشیفته چیست؟
پدر میتواند با فراهم آوردن فضایی امن و حمایتی تا حدی از آسیبهای ناشی از رفتار مادر بکاهد. حضور فعال پدر مانع میشود که نوجوان بهطور افراطی به دنبال تأیید بیرون از خانواده باشد.
چگونه بفهمم مادرم خودشیفته است؟
اگر مادر مرتباً شما را سرزنش میکند، خواستههای خود را مقدم میداند و تحمل مستقل دیده شدن شما را ندارد، احتمالاً نشانههای خودشیفتگی در او دیده میشود.
آیا نوجوان به تنهایی قادر به تغییر این رفتارهاست؟
آگاهی اولین قدم است، اما تغییر الگوهای عمیق دلبستگی معمولاً همراهی یک مشاور متخصص را میطلبد تا احتمال بازگشت کاهش یابد.
